Selefî Bir Zihniyetin Temsilcisi Olarak Kadızâdeliler
| Dergi / Yayın Yeri | Din ve Hayat İstanbul Müftülüğü Dergisi |
|---|---|
| Yıl | 2023 |
Özet
Osmanlı Devleti’nin ilk resmi tarihçisi kabul edilen Naîmâ (ö. 1128/1716), meşhur eserinde “Gülünecek Şeyler” başlığı altında ilginç bir polemik nakleder: Bid’atlara karşı sergiledikleri katı tutumlarıyla nam salmış Kadızâde ekolü mensubu bir Ayasofya vâizi olan Türk Ahmed’e dinleyicilerinden biri sorar: “Hz. Peygamber zamanında şalvar ve don yoktu, şu hâlde sizlere göre bunları giymek bid’attır, onları da kaldırır mısınız?” Türk Ahmed, şu cevabı verir: “Evet, menederiz, peştamal kuşanın!” Sual sahibi bu mantıkla kaşık kullanmanın da bid’at olacağını hatırlatarak ne yapılması gerektiğini sorar. Türk Ahmed bu defa: “Yemeği elinizle yiyin! Zehir değil ya, elinize bulaşsa ne olur?” diye cevap verir. Bunun üzerine sual sahibi dayanamayıp: “Efendiler! Siz bütün âlemi soyup çöl kıyafetine bürümek istersiniz.” diyerek vâiz efendiyle alay eder. Bu sohbeti dinleyen bir başkası, “Kaşıklar yasak olunca kaşıkçı esnafı ne yapacak?” diye söze karışır. İçinde yaşadığı toplumun örfünü yok sayarak ölçüsüzce eleştiren Türk Ahmed’in muhatabına sunduğu çözüm önerisi şu olur: “Misvak ve tesbih yapıp onunla geçinsinler!”
